موزة ایران باستان
موزة ملی ایران

برای نخستین بار در سال 1295 ه.ش (1916 میلادی ) به همت شخصی به نام مرتضی قلیخان ممتازالملك مجموعه‌ای از اشیاء مختلف ترتیب داده می‌شود و آن مجموعه را موزة ملی می‌نامد. محل این موزه در اطاقی در مدرسة دارالفنون بود كه پس از چندی به ساختمان وزارت معارف (عمارت مسعودیه) انتقال پیدا كرد.

پس از اینكه بنای فعلی موزه ملی ایران باستان در سال 1315 (1926) به اتمام رسید, اشیا موزه ملی به این بنا انتقال می‌یابد و موزه ایران باستان در سال 1316 افتتاح می‌شود. ساختمان موزه ملی فعلی ایران همان ساختمان موزة ایران باستان است كه با الحاق ساختمان موزه مردم شناسی وتبدیل آن به موزه دوران اسلامی, كل این مجموعه بنام موزه ملی ایران خوانده می‌شود . طراحی موزه ایران باستان از لحاظ شكل و سبك معماری به دورانی پیش از مدرنیسم در ایران باز می‌گردد كه نمونه اینگونه معماری را می‌توان در ساختمان بانك ملی و شركت فرش ایران واقع در خیابان فردوسی مشاهده نمود كه المانهای معماری ایران باستان در آنها دیده می‌شود. ورودی موزه ملی ایران از عناصری چون آجر ایوان ساسانی تشكیل شده و موزه تقریباً شبیه به قلعه فیروز آباد شده است.

این نكته قابل ذكر است كه عده‌ای معتقدند كه این ساختمان همان ایوان مدائن است اكنون به این كاربری اختصاص داده شده است . این موزه با زیر بنای 2744 متر مربع نخستین موزه علمی ایران به شمار می‌رود كه آثار مربوط به تمدن و هنر پیش از تاریخ هزارة ششم پیش از میلاد و دوره اسلامی را در خود جای داده است . این موزه از نظر ارزش, اهمیت, كثرت, قدمت اشیا یكی از موزه‌های معتبر جهان است.

ساخت این بنا زیر نظر آندره گدار در سال 314 هجری شمسی آغاز شد و پس از دو سال مورد بهره برداری قرار گرفت, این موزه دو طبقه دارای تأسیسات جانبی شامل تالار سخنرانی, تالار نمایش, كتابخانه و .... است. طبقه اول به آثار پیش از تاریخ و دوره تاریخی اختصاص دارد و در طبقه دوم آثار دوران اسلامی به نمایش گذاشته شده است . این موزه به جهت تعمیرات اساسی تا 1366 تعطیل بود و در این سال با نام « موزة ملی ایران» بازگشایی شد و فعالیت خود را آغاز