مجموعه مقالات گردآوری شده اینترنتی

طرح ساختمان سركنسولگری جمهوری اسلامی ایران در فرانكفورت




طرح ساختمان سركنسولگری جمهوری اسلامی ایران در فرانكفورت

آرشیتکت : سید هادی میرمیران

(استفاده از این مطلب منوط بر ذکر نام مجله الکترونیکی معماری پارس در نشریات الکترونیکی و چاپی مجاز است)



زمانی كه تهیه طرح ساختمان مركز كنسولگری جمهوری اسلامی ایران در فرانكفورت در دستور كار قرار گرفت، دو نكته اساسی راهنمای تهیه این طرح بود:

اول آنكه این بنا دفتر نمایندگی كشوری است كه از میراث فرهنگی و معماری بزرگی در تاریخ خود برخوردار است، بنا براین بایستی روح هنر و معماری ایران را در خود داشته باشد.

دوم آنكه در كشوری بنا میشود كه ضمن داشتن فرهنگ غنی، از پیشرفته ترین كشورهای صنعتی جهان است و لذا بایستی از فن آوری بالای این كشور حداكثر بهره برداری را بعمل آورد.

این دو نكته اساسی طرح ساختمان كنسولگری را شكل داد.

ابتدا توضیحی درخصوص كلیت فضائی بنا می دهم :

زمین كنسولگری مستطیلی است بابعاد 48 در 92 متر كه در یك طول آن خیابان قرار میگیرد و در طول دیگر و یك عرض آن به پارك وصل میشود.

موقعیت زمین، خیابان و پارك این فكر را پیش آورد كه فضائی ، خیابان و پارك را به عنوان دو فضای عمومی شهری به یكدیگر متصل سازد و از درون بنای كنسولگری عبور نماید. این فضا را گالری ایران نامیدیم، كه درآن رفت و آمد افراد آزاد است و همواره عناصری از ایران مانند پوسترها، كارهای هنری، كتابها و غیره عرضه می شود. زاویه این گالری طوری در نظر گرفته شد كه تله كام فرانكفورت را كه در نزدیكی آنست، در محور خود قرار دهد.

گالری ایران بنای سركنسولگری را به دو بخش اصلی ، یكی برای فعالیت های ساده روزمره مانند اخذ روادید و غیره، دیگری برای فعالیتهای رسمی و دیپلماتیك سركنسولگری تقسیم میكند. فضای فعالیت های مربوط به روادید ارتباط قوی بصری و فضایی با گالری دارد و به نوعی یكی تلقی می شوند و فضای اصلی سركنسولگری از طریق سطوح شیشه ای غیرشفاف از گالری جدا گردیده است.

حجمی سنگی فضاهای مربوط به دو بخش كنسولگری را شكل می دهد و با اتصالی كه این دو حجم از روی گالری دارند، وحدت و یكپارچگی این حجم فراهم می شود.

حال به توضیح كیفیات معماری بنا می پردازم :

سه اصل كه از اصول پایدار سنت معماری ایران هستند در این بنا لحاظ شده است:‌

1- سادگی بیرونی بنا و هیجان و تحرك فضای درونی آن

2- شفافیت ، سبكی و شادی بنا

3- بكارگیری عناصر آشنای معماری ایران در بنا



همانگونه كه می بینید،

بنا دو جبهه اصلی دارد:

جبهة طرف خیابان رایموند كه یك دیوار شیشه ای بزرگ است كه از ورای آن ساختمان كنسولگری بصورت نیمه پیدا دیده میشود و بخشی از ساختمان نیز از ورای دیوار شیشه ای پدیدار شده است، مانند دست زیبائی كه از آستین بیرون آمده باشد. و جبهه طرف پارك كه بصورت یك سطح شیب دار شیشه ای شفاف است كه به سطح زمین میرسد، این سطح شیشه ای به علت شیب دار بودن و انعكاس فضای سبز بیرون بنا در خود بصورت تداوم سطح باغ بنظر می آید. ساختمان سركنسولگری از ورای این سطح شیشه ای به خوبی دیده می شود.

نمای هر دو جبهه در كمال سادگی هستند.

اما زمانی كه به درون بنا پا می گذاریم، ناگهان با یك فضای درخشان و پرتحرك روبرو می شویم و همچنانكه در درون ساختمان می گردیم، فضاها با تنوع زیاد شامل پله ها، راهروها، اطاقها و غیره یكی پس از دیگری به زیبائی خود را نشان میدهند و مجموعه متنوعی از فضاها را بوجود می آورند.

اصلی ترین فضای مجموعه هال مركزی آنست. این فضا كه برای مراسم ، جشنها و دیگر گردهمائی ها در نظر گرفته شده است، دارای یك سقف بزرگ شیشه ای است كه با استفاده از یك فن آوری بسیار پیشرفته طراحی شده و در طراحی آن كمال كوشش بعمل آمده است كه نگهدارنده ها و عناصر اتصالی سقف در آن چنان درجه ای از ظرافت باشند كه كمترین مانع را در مقابل نور و رنگ آسمان ایجاد كنند و طوری باشد كه انگار سقف هال مركزی خود آسمان است.

با آزاد كردن طبقه همكف ساختمان فضای هال مركزی گسترش یافته است و تنوع و گشادگی آن افزون شده است، ساختمان كنسولی كه در زیر سقف شیشه ای قرار میگیرد، از سنگ قرمز آذرشهر پوشش شده است. این سنگ از معادن سنگ ایران به آلمان حمل شده است تا هرچه بیشتر و مستقیم تر رنگ و طعم سرزمین ایران را در بنا منعكس كند. رنگ قرمز این سنگ كه در بسیاری از مواقع از نزدیك رؤیت و لمس می شود، ، در تركیب با سقف شیشه ای كه رنگ و نور آسمان را در خود انعكاس می دهد، آن شفافیت، سبكی و شادی را كه از خصائص مهم معماری ایران برشمردیم، به فضای هال مركزی می دهد.

یك آب نمای عریض كم عمق در درون و بیرون بنا درنظر گرفته شده است كه بیشترین نمود خود را در هال مركزی دارد. حضور مستقیم آب در درون بنا یكی دیگر از عناصر اصلی سنت معماری ایران است و برای این در بنا منظور شده است كه باز هم بیشتر ارتباط ذهنی معماری بنا و سنت معماری ایران را برقرار كند. این آب نما درجایی قرار گرفته است كه سطح شیشه ای شیب دار به زمین می رسد، لذا هم این بخش از فضای غیرقابل استفاده هال مركزی را به یك فضای درخشان و زیبا بدل می كند هم با انعكاس سقف شیشه ای در خود زیبائی آنرا دو چندان می سازد.

سطح آب طوری نورپردازی شده كه در شب بدرخشد، در عین حال پروژكتورهائی كه فضای هال مركزی را نور می بخشد در سطح این آب قرار گرفته و نور از آنها به رفلكتورهای ظریفی كه از سقف هال مركزی آویزان است می تابد و با انعكاس خود فضای هال را روشن می كند. این نحوه نورپردازی در عمل بصورتی درآمده است كه انگار سطح آب یك چشمه نور است كه هال مركزی نور خود را از آن می گیرد. وجود این آب نما آن شفافیت و شادی و سبكی را كه طراحی بنا بدنبال آن بود را بیشتر می كند.

موضوع دیگری كه باید اضافه كنم باغ ایرانی است، سطح كل زمین 4300 مترمربع است كه 1400 مترمربع آن زیر ساخت قرار می گیرد، لذا سطح كمی برای محوطه بنا باقی می ماند. در تماسی كه با مسئولین محترم شهرداری فرانكفورت و حكومت ایالتی هسن گرفته شد و همراهی صمیمانه ای كه بعمل آوردند، قطعه ای از پارك كه چسبیده به زمین كنسولگری است جهت ایجاد یك باغ ایرانی اختصاص داده شد. در این قطعه یك باغ سنتی ایران با كوشك ها، آب نماها، درختان و گل آرائی های خاص ایجاد می شود و تركیب این باغ كه كاملا" مطابق با باغهای سنتی ایران ساخته میشود با ساختمان سركنسولگری كه یك بنای جهانی امروزین است و روح معماری ایران را در خود دارد، یك تركیب بسیار زیبا خواهد شد. گالری ایران این دو را به یكدیگر متصل می كند.

من بهمین اندازه از توضیح فضاها و عناصر بنا بسنده می كنم، چرا كه خود در بنا حضور دارید و آنرا احساس و درك خواهید نمود.

آنچه كه لازم است بگویم اینست كه :

- این بنای زیبا بدون وجود حمایت های قاطع و بیدریغ جناب آقای دكتر خرازی وزیر محترم امور خارجه امكان تحقق نمی یافت، همچنین همكاران ایشان جناب آقای بانك معاونت محترم مالی – اداری و جناب آقای مهندس نیك كار مدیریت محترم كل پشتیبانی وزارت امور خارجه و جناب آقای خوشرو و جناب آقای مهندس منزوی زاده سركنسول های محترم جمهوری اسلامی ایران در فرانكفورت كه با هدایت و پشتیبانی های خود موجبات پدید آمدن این اثر را فراهم آوردند و مسئولین محترم شهرداری فرانكفورت كه كمال همكاری را در ایجاد بنا بعمل آوردند.

گروه وسیعی از كارشناسان و متخصصین در طراحی و اجرای این اثر حضور داشتند كه تمام توان خود را در این راه بكار گرفتند و كوشش قابل تحسینی را ارئه كردند و من به برخی از آنها اشاره می كنم :‌

شركت ایرانی نقش جهان - پارس و شركت آلمانی مولر- پیتر و همكاران، كارهای معماری بنا را انجام دادند. شركت W33 طراحی تأسیساتی آنرا انجام داد، پروفسور فایفر طراحی سازه سقف ها و دیوارهای شیشه ای و جزئیات آنها را بعهده داشت . شركت كونینو معماری داخلی بنا را انجام داد و شركت ساختمانی لوپ طراحی سازه بنا را عهده دار بود و اجرای بنا را به خوبی انجام داد. آقای مهندس قاضی زاده نیز مدیریت اجرائی بنا را انجام دادند و من نیز آرشیتكت بنا بودم.

- با ذكر این مطلب سخنان خود را به پایان می برم كه :‌

این اثر ماندگار با آن احجام معلق سنگی و سطوح وسیع شیشه ای كه فضائی رویائی و خیال انگیز ارائه می كند، آمیزه بدیعی است از هنر و خلاقیت ایرانی و فن آوری پیشرفته آلمانی و امید دارم كه با كیفیت و در سطح مطلوب جهانی پدید آمده باشد و جزو آثار برجسته معماری شهر زیبای فرانكفورت قرار گیرد و خاطره ای از سرزمین كهن و بزرگ ایران در این شهر مهم و مدرن اروپا باشد.





سید هادی میرمیران

فرستنده مقاله: مسعود مرعشی

نوزدهم سپتامبر 2004