مدرسه دارالفنون، نخستین قدمگاه مدرنیته در ایران

اگر نگوییم تنها، باید بگوییم یکی از معدود زیبایی های خیابان ناصر خسرو ساختمان نیمه مخروبه دارالفنون در نزدیکی شمس العماره است.

این ساختمان که حدود ۱۵۳ سال از ساخت آن می گذرد، نخستین مدرسه و به طور مشخص اولین مدرسه عالی پلی تکنیک به سبک مدارس اروپایی بود که در سال ۱۲۶۸ هجری قمری ( ۱۸۵۱ میلادی) به همت امیر کبیر و به منظور وارد کردن علوم و فنون اروپایی به ایران دایر شد.

در سال ۱۲۶۶ هجری قمری طرح بنا را میرزا رضا مهندس باشی ریخت و محمد تقی خان معمارباشی، رئیس « اداره بنایی دیوان اعلی» ساخت آن را آغاز کرد.

امیر کبیر، پایه گذار دارالفنون آنقدر زنده نماند تا حاصل نخستین قدمگاه مدرنیته در ایران را ببیند.

هشتاد سال پس از افتتاح دارالفنون در ۱۳۰۸ وزارت فرهنگ وقت « مهندس مارکف » روسی را مامور تعمیر دارالفنون کرد. مارکف دارالفنون را بر اساس تلفیقی از معماری عصر هخامنشی و صفوی بازسازی کرد و به جز چند بخش محدود مانند حیاط و آب نما و ایوان حیاط شمالی، مابقی بخش ها را تغییر داد.

پس از انقلاب، آموزش و پرورش کاربری دارالفنون را از دبیرستان به مرکز آموزش تربیت معلم ، خوابگاه و مرکز آموزش های ضمن خدمت تغییر داد و در ۱۳۷۵ آن را تعطیل کرد و در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.
5تیر

 

فرستنده مقاله: مسعود مرعشی